Problem

SMART METER OUR PUBLIC DEMANDस्मार्ट मीटर आमची सार्वजनिक मागणीWe, the concerned electricity consumers and residents of Maharashtra, including Mumbai and the Mumbai Metropolitan Region, respectfully raise the following demands regarding smart-meter installation and replacement.आम्ही महाराष्ट्रातील तसेच मुंबई व मुंबई महानगर प्रदेशातील संबंधित वीज ग्राहक व नागरिक, स्मार्ट मीटर बसविणे व विद्यमान मीटर बदलण्याच्या प्रक्रियेबाबत खालील सार्वजनिक मागण्या करीत आहोत.We are not opposed to technology or modernisation. We demand that any technology introduced into the electricity system must be implemented with consumer rights, transparency, proper information, due process and effective grievance redressal.आमचा तंत्रज्ञान किंवा वीज वितरणाच्या आधुनिकीकरणाला विरोध नाही. मात्र कोणतेही नवीन तंत्रज्ञान लागू करताना ग्राहकांचे हक्क, पारदर्शकता, योग्य माहिती, कायदेशीर प्रक्रिया आणि प्रभावी तक्रार निवारण व्यवस्था सुनिश्चित करण्यात यावी.1. NO SMART METER WITHOUT WRITTEN CONSUMER CONSENT / ग्राहकांच्या लेखी संमतीशिवाय स्मार्ट मीटर बसवू नयेDo not install or replace an existing electricity meter without providing the consumer with proper prior information and obtaining written consent/acknowledgement, except where the applicable law or regulatory order specifically requires or authorises such replacement.The consumer should receive:reason for replacement; date and time of installation; old and new meter numbers; type of new meter;billing method; applicable charges, if any; name and identity of the authorised installer; and complaint and verification procedure.ग्राहकाला योग्य पूर्वसूचना व संपूर्ण माहिती न देता आणि लागू कायदा किंवा नियामक आदेशाने विशिष्टरीत्या मीटर बदलणे आवश्यक/अधिकृत केलेले नसल्यास, विद्यमान वीज मीटर बदलू नये किंवा स्मार्ट मीटर बसवू नये.ग्राहकाला खालील माहिती देण्यात यावी:मीटर बदलण्याचे कारण;  बसविण्याची तारीख व वेळ; जुन्या व नवीन मीटरचे क्रमांक; नवीन मीटरचा प्रकार;बिलिंग पद्धत;लागू शुल्क असल्यास त्याची माहिती; अधिकृत मीटर बसविणाऱ्या व्यक्ती/एजन्सीची ओळख; तक्रार व पडताळणीची प्रक्रिया2. OLD METER + SMART METER = TRUE TRANSPARENCY“For a defined verification period, keep the existing/old meter connected alongside the new smart meter at the same premises, where technically and legally feasible, so consumers can compare the readings of both meters under the same electricity usage. This parallel comparison should be documented and made available to the consumer to ensure genuine transparency and confidence in billing.”“पारदर्शकता आणि ग्राहकांचा विश्वास सुनिश्चित करण्यासाठी, तांत्रिक व कायदेशीरदृष्ट्या शक्य असल्यास, ठरावीक पडताळणी कालावधीसाठी नवीन स्मार्ट मीटरसोबत जुना मीटरही त्याच ठिकाणी किंवा शेजारील योग्य ठिकाणी जोडून ठेवावा. या कालावधीत दोन्ही मीटरवरील वीज वापराचे रीडिंग नियमितपणे नोंदवून ग्राहकाला तुलना करण्याची सुविधा द्यावी.”जुना मीटर + स्मार्ट मीटर = खरी पारदर्शकता KEEP THE OLD METER FOR COMPARISON / जुन्या मीटरची तुलना करण्यासाठी नोंद व उपलब्धता कायम ठेवावीWhere technically and legally permissible, the old meter should remain at the same premises, either at the same location or an adjoining location, for a reasonable verification period.Consumers should be able to compare:OLD METER CONSUMPTION vs. NEW SMART METER CONSUMPTIONThe old meter should not simply disappear after replacement.Its: final reading; meter number; condition; testing status; and disposal/storage recordshould be properly documented and made available to the consumerतांत्रिकदृष्ट्या व कायदेशीरदृष्ट्या शक्य असल्यास, जुना मीटर त्याच ठिकाणी किंवा त्याच परिसरातील शेजारील योग्य ठिकाणी काही कालावधीसाठी ठेवण्यात यावा, जेणेकरून ग्राहकाला जुन्या व नवीन मीटरच्या वापराची तुलना करता येईल.ग्राहकाला तुलना करता आली पाहिजे:जुना मीटर वापर विरुद्ध नवीन स्मार्ट मीटर वापरमीटर बदलल्यानंतर जुना मीटर कोणतीही माहिती न देता हटवू नये.जुन्या मीटरबाबत:अंतिम मीटर रीडिंग; मीटर क्रमांक; मीटरची स्थिती; मीटर तपासणीची माहिती; साठवणूक/विल्हेवाटीची नोंदयोग्य पद्धतीने नोंदवून ग्राहकाला उपलब्ध करून द्यावी.3. TRANSPARENT ACTION ON CONSUMER COMPLAINTS ग्राहकाच्या तक्रारीवर पारदर्शक कारवाई Where a consumer has complained about a meter or requested replacement, the consumer should receive a complete record of the complaint and subsequent action.This should include:complaint number; date of complaint; reason for replacement;old meter reading;new meter reading; serial numbers; testing report, where applicable; installation date; and name of the responsible agency/person.If a newly installed smart meter is subsequently disputed by the consumer, an accessible and transparent meter-testing mechanism should be provided.एखाद्या ग्राहकाने मीटरबाबत तक्रार केली असल्यास किंवा मीटर बदलण्याची मागणी केली असल्यास, त्या तक्रारीची व त्यावर केलेल्या कारवाईची संपूर्ण नोंद ग्राहकाला देण्यात यावी.त्यामध्ये:तक्रार क्रमांक; तक्रारीची तारीख; मीटर बदलण्याचे कारण; जुन्या मीटरचे रीडिंग; नवीन मीटरचे रीडिंग; दोन्ही मीटरचे क्रमांक;लागू असल्यास तपासणी अहवाल; मीटर बसविण्याची तारीख; संबंधित एजन्सी/अधिकाऱ्याचे नावयांचा समावेश असावा.नवीन स्मार्ट मीटरच्या अचूकतेबाबत ग्राहकाला शंका असल्यास सुलभ, पारदर्शक आणि विश्वासार्ह मीटर तपासणी व्यवस्था उपलब्ध करून द्यावी.4. REVIEW UNEXPLAINED BILL INCREASES / अनाकलनीय वाढलेल्या वीज बिलांची तपासणी करावी If a consumer experiences a significant or unexplained increase in the electricity bill after smart-meter installation, the complaint should be independently reviewed.An increase should not automatically be assumed to have been caused by the smart meter. However, genuine consumer complaints must not be ignored.The investigation should examine:previous consumption; subsequent consumption; meter readings; billing period; tariff applicable during the period; arrears or adjustments; meter configuration; meter testing results; and billing-system records.Where an error or defective meter is established, the excess amount should be reversed, adjusted or refunded in accordance with applicable law and regulations.स्मार्ट मीटर बसवल्यानंतर एखाद्या ग्राहकाच्या वीज बिलात मोठी किंवा अनाकलनीय वाढ झाल्यास त्या बिलाची स्वतंत्रपणे तपासणी करण्यात यावी.प्रत्येक वाढ ही स्मार्ट मीटरमुळेच झाली असे गृहीत धरू नये; परंतु ग्राहकांच्या वास्तविक तक्रारींकडे दुर्लक्षही करू नये.तपासणीमध्ये खालील बाबींचा विचार करावा:मीटर बदलण्यापूर्वीचा वीज वापर; मीटर बदलल्यानंतरचा वीज वापर; मीटर रीडिंग; बिलिंग कालावधी; लागू असलेला वीज दर;थकबाकी किंवा समायोजन; मीटर कॉन्फिगरेशन; मीटर तपासणी अहवाल; बिलिंग प्रणालीतील नोंदी.चुकीचे बिलिंग, सदोष मीटर किंवा अन्य प्रणालीगत त्रुटी आढळल्यास अतिरिक्त आकारलेली रक्कम लागू कायदा व नियमांनुसार रद्द, समायोजित किंवा परत करण्यात यावी.5. SPECIAL PROTECTION FOR SLUMS & VULNERABLE COMMUNITIES /  झोपडपट्टी व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल नागरिकांसाठी विशेष संरक्षण Special attention must be given to residents of slums, informal settlements and economically vulnerable communities.Many households may have limited access to:smartphones; internet; digital payment facilities; electricity-consumption applications;legal information; and online grievance systems.Before smart-meter installation in such communities, authorities should conduct awareness programmes in Marathi, Hindi and other locally appropriate languages.Physical complaint centres and assistance facilities should also be available.No vulnerable household should face loss of essential electricity service merely because it does not understand a new digital or prepaid system or lacks access to digital facilities, subject to applicable law.झोपडपट्टी, अनौपचारिक वसाहती आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल नागरिकांसाठी विशेष संरक्षण व जनजागृती करण्यात यावी.अनेक कुटुंबांकडे:स्मार्टफोन; इंटरनेट; डिजिटल पेमेंट सुविधा; वीज वापर तपासण्यासाठी ॲप; कायदेशीर माहिती; ऑनलाइन तक्रार नोंदविण्याची सुविधामर्यादित असू शकते.अशा भागात स्मार्ट मीटर बसवण्यापूर्वी मराठी, हिंदी आणि स्थानिक नागरिकांना समजेल अशा भाषेत जनजागृती मोहीम राबवावी.तसेच प्रत्यक्ष तक्रार नोंदविण्यासाठी मदत केंद्रे उपलब्ध करून द्यावीत.डिजिटल प्रणाली समजली नाही किंवा डिजिटल सुविधा उपलब्ध नाही म्हणून कोणत्याही आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबाला, लागू कायद्याच्या अधीन राहून, अत्यावश्यक वीज सेवेपासून वंचित केले जाऊ नये.6. WHAT HAPPENS TO THE OLD METERS? / जुन्या मीटरचे काय केले जाते?ENGLISHConsumers have a legitimate public-interest question:What happens to the old meters removed from consumers' premises?The authorities should publicly disclose:how old meters are collected;how final readings are recorded;whether removed meters are tested;how long they are preserved;whether consumers can request testing;whether they are reused, stored or scrapped;how disposal is documented; andhow consumers can obtain the relevant record. वीज ग्राहकांचा एक महत्त्वाचा सार्वजनिक प्रश्न आहे:ग्राहकांच्या घरातून काढलेल्या जुन्या मीटरचे पुढे काय केले जाते?संबंधित अधिकाऱ्यांनी सार्वजनिकरित्या माहिती द्यावी:जुने मीटर कसे जमा केले जातात;अंतिम रीडिंग कसे नोंदवले जाते;काढलेल्या मीटरची तपासणी केली जाते का;ते किती काळ जतन केले जातात;ग्राहकाला तपासणीची मागणी करता येते का;ते पुन्हा वापरले जातात, साठवले जातात किंवा भंगारात दिले जातात का;विल्हेवाटीची नोंद कशी ठेवली जाते;ग्राहकाला संबंधित नोंद कशी मिळू शकते.7. TRANSPARENCY IN TENDERS & CONTRACTS /  टेंडर व कंत्राटांमध्ये पारदर्शकता Consumers have the right to seek transparent information concerning large public-utility contracts.We therefore demand public disclosure, subject to applicable procurement and confidentiality rules, of:tender documents;technical specifications;participating bidders;evaluation methodology;awarded packages;contract value;installation targets;maintenance responsibilities;performance standards;penalties;consumer-protection provisions; andapplicable audit arrangements.The award of a contract to any private company should not by itself be treated as evidence of wrongdoing. Our demand is for transparent public information so that citizens can understand how major public-utility projects are awarded and implemented.मोठ्या सार्वजनिक सेवा प्रकल्पांशी संबंधित कंत्राटांबाबत पारदर्शक माहिती मिळणे हा नागरिकांच्या सार्वजनिक हिताचा विषय आहे.लागू खरेदी नियम व गोपनीयतेच्या तरतुदींच्या अधीन राहून खालील माहिती सार्वजनिक करण्यात यावी:टेंडर कागदपत्रे;तांत्रिक अटी;सहभागी बोलीदार;मूल्यांकन पद्धती;मंजूर पॅकेज;कंत्राटाची किंमत;मीटर बसवण्याचे उद्दिष्ट;देखभाल जबाबदाऱ्या;कार्यप्रदर्शन निकष;दंडात्मक तरतुदी;ग्राहक संरक्षणाच्या तरतुदी;लागू ऑडिट व्यवस्था.एखाद्या खासगी कंपनीला कंत्राट मिळणे हे स्वतःहून गैरप्रकाराचा पुरावा मानता येणार नाही. आमची मागणी एवढीच आहे की मोठ्या सार्वजनिक सेवा प्रकल्पांमध्ये पारदर्शकता असावी आणि नागरिकांना संबंधित माहिती तपासता यावी.8. FAIR BILLING & CONSUMER PROTECTION / योग्य बिलिंग व ग्राहक संरक्षणSmart technology must not result in unexplained financial hardship for consumers.Consumers should receive clear information about:billing methodology;prepaid/postpaid status;applicable tariff;applicable charges;meter-reading process;consumption data;payment procedure; anddispute-resolution mechanisms. स्मार्ट तंत्रज्ञानामुळे ग्राहकांवर अनाकलनीय आर्थिक भार पडू नये.ग्राहकांना खालील बाबींची स्पष्ट माहिती मिळावी:बिल तयार करण्याची पद्धत;प्रीपेड/पोस्टपेड व्यवस्था;लागू वीज दर;लागू शुल्क;मीटर रीडिंगची पद्धत;वीज वापराची माहिती;पेमेंटची प्रक्रिया;तक्रार व विवाद निवारण व्यवस्था.9. PUBLIC DASHBOARD FOR COMPLAINTS / स्मार्ट मीटर तक्रारींसाठी सार्वजनिक डॅशबोर्डWe demand a transparent public dashboard showing, wherever legally and technically feasible:Meters Installed | Complaints Received | Billing Complaints | Meter Testing Requests | Defective Meters Identified | Complaints Resolved | Complaints Pendingस्मार्ट मीटर संदर्भातील खालील माहिती दर्शविणारा पारदर्शक सार्वजनिक डॅशबोर्ड उपलब्ध करून द्यावा:बसवलेले मीटर | प्राप्त तक्रारी | बिलिंग तक्रारी | मीटर तपासणी विनंत्या | सदोष मीटर | निकाली काढलेल्या तक्रारी | प्रलंबित तक्रारी10. OUR FIVE CORE PUBLIC DEMANDS /आमच्या पाच प्रमुख सार्वजनिक मागण्या🔴 1. NO FORCED INSTALLATIONNo smart meter installation without proper prior information and consumer consent/acknowledgement, except where specifically required or authorised by applicable law.🔴 १. जबरदस्तीची बसवणी नकोलागू कायद्यानुसार विशेष आवश्यकता/अधिकार नसल्यास, योग्य पूर्वसूचना व ग्राहकांची संमती/पोचपावती घेतल्याशिवाय स्मार्ट मीटर बसवू नये.🔵 2. KEEP THE OLD METER FOR VERIFICATIONWhere technically and legally permissible, retain the old meter at the premises or preserve it properly so consumption and billing can be independently verified.🔵 २. जुना मीटर पडताळणीसाठी उपलब्ध ठेवातांत्रिक व कायदेशीरदृष्ट्या शक्य असल्यास जुना मीटर परिसरात ठेवावा किंवा योग्य प्रकारे जतन करावा, जेणेकरून वीज वापर व बिलिंगची स्वतंत्र पडताळणी करता येईल.🟢 3. HONOUR GENUINE CONSUMER COMPLAINTSProvide transparent testing and replacement procedures when consumers dispute meter accuracy or report a genuine defect.🟢 ३. ग्राहकांच्या वास्तविक तक्रारींचे निराकरण करामीटरच्या अचूकतेबाबत ग्राहकाची तक्रार असल्यास पारदर्शक तपासणी व आवश्यकतेनुसार मीटर बदलण्याची प्रक्रिया उपलब्ध करावी.🟠 4. REVIEW UNEXPLAINED BILL INCREASESInvestigate abnormal bill increases. Where an error is established, reverse, adjust or refund the excess amount as provided by law.🟠 ४. अनाकलनीय वाढलेल्या बिलांची तपासणी कराअसामान्य बिलवाढीची तपासणी करावी. चुकीचे बिलिंग सिद्ध झाल्यास कायद्यानुसार अतिरिक्त रक्कम रद्द, समायोजित किंवा परत करावी.🟣 5. PROTECT SLUMS & VULNERABLE FAMILIESProvide special awareness, physical assistance and accessible grievance mechanisms for economically vulnerable communities.🟣 ५. झोपडपट्टी व दुर्बल कुटुंबांचे संरक्षण कराआर्थिकदृष्ट्या दुर्बल नागरिकांसाठी विशेष जनजागृती, प्रत्यक्ष मदत व सुलभ तक्रार निवारण व्यवस्था उपलब्ध करावी.

Proposed Solution

JOIN THE PUBLIC CAMPAIGN / सार्वजनिक अभियानात सहभागी व्हाIf you have experienced an unexplained increase in your electricity bill after meter replacement, preserve your previous bills, current bills, meter photographs, readings, SMS/notice records and complaint numbers.स्मार्ट मीटर बसवल्यानंतर आपल्या वीज बिलात अनाकलनीय वाढ झाली असल्यास जुनी व नवीन बिले, मीटरचे फोटो, रीडिंग, SMS/पूर्वसूचना आणि तक्रार क्रमांक जतन करा.SMART TECHNOLOGY MUST NOT MEAN LESS CONSUMER PROTECTION.स्मार्ट तंत्रज्ञान म्हणजे ग्राहकांचे हक्क कमी होणे नव्हे! We want a modern electricity system — but one that is transparent, accountable, verifiable and fair to consumers.

Decision Makers

• The Hon'ble Chief Minister, Government of Maharashtra
• The Hon'ble Minister for Energy, Government of Maharashtra
• Smt. Valsa Nair Singh
• Shri. Lokesh Chandra IAS